tips & inspiratie

Organische stof, wat is het en hoe werkt het?

Planten zet je in de grond. Ze staan met hun wortels in zand, klei of leem. Die ‘grond’ bestaat voor een groot deel uit dode massa waar een plant niets mee kan. Het biedt stevigheid en de plant verankert zich erin met zijn wortels, maar om te groeien is meer nodig. Organische stof is daarvoor heel belangrijk. Voldoende organische stof zorgt voor een gezonde, voedzame bodem.

Wat is organische stof?

Organische stof is eigenlijk niets anders dan dood biologisch materiaal. Het wordt ook wel humus genoemd als het in de bodem zit. Alle dode plantendelen en gestorven organismen worden afgebroken en verteren. Dit is de organische stof die langzaam afbreekt in de bodem en daarbij voedingsstoffen loslaat die groeiende planten weer kunnen opnemen.

Wat doet het?

In een bodem met veel organische stof is een rijk bodemleven aanwezig. Regenwormen eten bladeren en verteren die. Daarbij maken ze gangetjes in de grond die zorgen dat de grond luchtig blijft. Schimmels, bacteriën en allerlei kleine beestjes zorgen ook voor de afbraak van plantenresten. Dit gaat door tot uiteindelijk de cyclus opnieuw begint en de bouwstoffen beschikbaar komen voor de volgende plant. Allemaal draagt het bij aan een goede bodemstructuur waardoor voldoende zuurstof bij de plantenwortels komt en regenwater makkelijker in de bodem wordt opgenomen.

Goed als waterbuffer

Organische stof werkt ook als een soort spons. Het kan heel veel water opnemen wanneer het regent. Als het droog wordt is dit opgeslagen water door de plantenwortels makkelijk op te nemen. In een bodem met meer organische stof hebben planten daarom minder snel last van droogte. Niet alleen water, maar ook voedingsstoffen worden vastgehouden door organische stof. Vooral op drogere zandgrond kunnen voedingsstoffen gemakkelijk wegspoelen, dat gebeurt veel minder wanneer het organische stofgehalte van de grond hoger is. Hierdoor blijft meer voeding beschikbaar voor de plant.

Toevoegen

Iedere grondsoort heeft een eigen organische stof gehalte. Dit is voor zandgrond meestal vrij laag, klei bevat wat meer (1-6%) en veen, dat bestaat uit plantenresten, is koploper met 25% of meer organische stof. Ook potgrond bevat veel organische stof en is daardoor geschikt als bodemverbeteraar. Net als tuinturf, dat in feite veen is.
Zelf kun je vrij eenvoudig organische stof toevoegen aan de bodem. Laat blad liggen in de borders, of maak bladaarde en compost en strooi dit tussen de planten. Plantenresten kun je composteren, of ter plekke fijn knippen en laten liggen. Een mulchlaag met blad, stro, gras of houtsnippers zorgt ook voor meer organische stof. Strooi regelmatig wat bij en je zult zien dat je planten en de bodembewoners je dankbaar zijn.

Koemestkorrel

Koemestkorrel bevat relatief veel organische stof. Het is daarom een iets langzamer werkende meststof dan kunstmest: de organische stof moet eerst afgebroken worden voor de planten het kunnen opnemen. Wel draagt het bij aan een gezondere bodem en het is heel veilig voor de planten, je geeft eigenlijk nooit teveel. Regelmatig koemest strooien is dus al een goed begin voor een gezonde bodem.