tips & inspiratie

Vlinderbloemige planten maken zelf mest

3 mei 2019 tuinweetjes

Planten uit de vlinderbloemigen familie kunnen groeien op voedselarme plaatsen, zoals zandgronden. Ze hebben daarvoor een speciaal trucje. Ze leven samen met bacteriën die stikstofgas uit de lucht omzetten in ‘mest’.

Rhizobacteriën

Stikstof is een belangrijke voedingsstof voor planten en de lucht om ons heen zit er vol mee. Ongeveer 78% van de lucht bestaat uit stikstofgas, maar planten kunnen dit niet rechtstreeks opnemen. Het gas omzetten naar een bruikbare vorm van stikstof kost voor de plant teveel energie. Rhizobacteriën kunnen stikstofgas omzetten in ammonium dat voor de plant een bruikbare voedingsstof is.

Wortelknobbeltjes

De bacterie krijgt in ruil hiervoor een geschikte woonplaats, die de plant maakt door speciale knobbeltjes te vormen op zijn wortels. In deze wortelknobbeltjes vindt een complex samenspel plaats dat deels zonder zuurstof en deels met zuurstof moet plaatsvinden. Al met al kan een vlinderbloemige plant wel een kwart van zijn energie kwijt zijn aan het samenspel met de rhizobacteriën. In ruil daarvoor kan de plant wel groeien op plaatsen waar voor andere planten te weinig voeding in de bodem zit. De samenwerking tussen plant en bacterie stopt automatisch zodra deze ervoor zorgt dat de bodem vruchtbaarder wordt, dan komt er competitie van andere plantensoorten en kan de pionier aan zijn eigen succes ten onder gaan.

Soorten

Bekende planten in de vlinderbloemigenfamilie zijn klavers, peulvruchten (peulen, bonen, erwten), gouden regen, robinia, gleditsia, cercis, brem en lupine. Voor in de tuin zijn vlinderbloemige planten een goede keuze op armere zandgronden. In de landbouw hebben vlinderbloemigen een vaste plek in de roulatie omdat ze de vruchtbaarheid van het land verhogen en ervoor zorgen dat gewassen met een grote voedselbehoefte een betere oogst opleveren als het jaar ervoor op hetzelfde veld vlinderbloemigen gekweekt zijn.