tips & inspiratie

8 manieren om planten te vermeerderen

5 juli 2019 tuinweetjes

Zelf vermeerderen is een makkelijke en goedkope manier om meer planten te krijgen. Ook al groeien ze bij een professionele kweker misschien wel wat sneller en mooier, het is ook ontzettend leuk om je zelfgekweekte planten in de tuin te zien staan. Iedere plant wordt op een specifieke manier vermeerderd, dit zijn 8 veelgebruikte methodes.

Zaaien is de bekendste manier en je kunt het hele proces van zaadje tot grote plant volgen. Veel tuinplanten zijn veredelde rassen, daardoor kunnen gezaaide planten heel anders zijn dan de plant waarvan je het zaad hebt geoogst. De bestuivende plant is namelijk meestal onbekend. Dit geeft een leuke verrassing. Met zaad dat van oorspronkelijke soorten komt of dat gekocht is weet je vrij zeker wat je kunt verwachten.

Veel vaste planten en grassen kun je delen. Door een grotere pol in meerdere stukjes te verdelen maak je van één plant meerdere. De nieuwe planten zijn gelijk aan elkaar en vaak gaan ze door het delen ook nog extra sterk groeien.

Stekken is net als delen een vorm van klonen. Je neemt een stukje van een plant dat op zichzelf uitgroeit tot een nieuwe plant. De jonge plant is daardoor gelijk aan de ouder. Meestal worden stekken genomen van stengels of takken, maar bij sommige plantensoorten kunnen ook wortelstekken gemaakt worden. De afgeknipte twijg vormt zelf weer wortels en wordt zo een volwaardige plant.

Afleggen is een vorm van stekken waarbij we de plant het meeste werk laten doen. Door een tak naar de grond te buigen en op of net onder het grondoppervlak vast te zetten wordt de wortelvorming gestimuleerd. Zodra de tak goed geworteld is kan deze losgeknipt worden van de ouderplant.

Een bijzondere vorm van afleggen is het zogenoemde marcotteren. Dit wordt vooral gebruikt bij bomen of struiken die lastig te stekken zijn en bij bonsai’s. Bij marcotteren wordt de bast van een tak los gemaakt en daarna ingepakt met vochtig mos of aarde. De plant gaat hierdoor wortels maken, waarna de tak van de boom afgeknipt kan worden en verder zal groeien.

Enten is een vorm van klonen en wordt toegepast voor planten die lastig te stekken zijn, of waaraan we speciale eigenschappen willen meegeven. Bij enten zetten we een takje van de plant met de gewenste bladeren, bloemen of vruchten op een onderstam van een ander soort plant en laten deze samengroeien tot één plant. Door een bepaalde onderstam te kiezen kan de groeikracht van de plant beïnvloed worden. Maar ook de grondsoort waarin deze kan groeien of de vatbaarheid voor bepaalde bodemziekten kan zo beinvloed worden.

Een verfijning van enten is oculeren. Hierbij wordt geen tak op een onderstam gezet, maar alleen één knop of soms enkele knoppen. Het is specialistisch werk, maar met oculeren kan je van een moederplant veel meer nieuwe planten maken dan met enten.

We sluiten af met een vrij onbekende, maar spectaculaire vermeerderingsmethode, het stenten. Stenten is een combinatie van stekken en enten, waarbij de onderstam de stek is die nog geen wortels heeft. De ent wordt dus eigenlijk op een kale tak geplaatst die daarna in de grond wordt gestoken. Stenten wordt vooral toegepast bij snelgroeiende planten zoals sierwilgjes of rozen.